ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΠΕΝΤΑΘΛΟ
Ιστορικά στοιχεία
Η σύνθεση των αθλημάτων που απαρτίζουν το Μοντέρνο Πένταθλο συμβολίζει έναν πολεμιστή που αγωνιζόταν στην πρώτη γραμμή του μετώπου και προσπαθώντας να μεταφέρει ένα μήνυμα στα μετόπισθεν χρησιμοποίησε όλες τις δυνάμεις του.
Συγκεκριμένα, αρχικά πολέμησε έφιππος (ιππασία) με το πιστόλι (σκοποβολή) και το ξίφος του (ξιφασκία). Όταν σκοτώθηκε το άλογό του, αναγκάστηκε να κολυμπήσει (κολύμβηση) και να τρέξει (ανώμαλος δρόμος) προκειμένου να πετύχει το στόχο του.
Ο πενταθλητής αντικατοπτρίζει το χαρισματικό αγωνιστή, ο οποίος διαθέτει ταλέντο και ικανότητες να αντεπεξέλθει σε πολλές και διαφορετικές μορφές άθλησης.
Το Μοντέρνο Πένταθλο συμπεριλαμβάνεται στη λίστα των ολυμπιακών αθλημάτων από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Στοκχόλμης (1912). Διεξάγεται ατομικό και ομαδικό αγώνισμα. Ως τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ (2000) ήταν μόνο ανδρικό αγώνισμα. Από την Ολυμπιάδα του 2000 προστέθηκε και γυναικείο.
Επίσημος διεθνής φορέας του αθλήματος είναι η "Διεθνής Ομοσπονδία Μοντέρνου Πεντάθλου", η οποία εδρεύει στο Μονακό, από το 1948.
Στην Ελλάδα υπάγεται στην "Ελληνική Ομοσπονδία Μοντέρνου Πεντάθλου" (ΕΟΜΟΠ) που ιδρύθηκε το 2001. Όμως, ως άθλημα εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1979. Παλιότερα υπαγόταν στον ΣΕΓΑΣ.
Αγωνιστικά στοιχεία
Παλιότερα οι αθλητές αγωνίζονταν σε ένα άθλημα κάθε μέρα επί πέντε συνεχείς ημέρες. Όμως, από το 1996 καθιερώθηκε να αγωνίζονται διαδοχικά και στα πέντε διαφορετικά αθλήματα μέσα σε μια ημέρα, σε διάστημα οκτώ ωρών.
Αναλυτικά, ο αθλητής ή η αθλήτρια αγωνίζεται σε καθένα από τα επιμέρους αθλήματα και το άθροισμα των ατομικών βαθμολογιών που θα συγκεντρώσει καθορίζει την κατάταξή του. Νικητής είναι εκείνος που θα μαζέψει τους περισσότερους βαθμούς. Στο ομαδικό νικήτρια ομάδα ανακηρύσσεται εκείνη που οι αθλητές της θα συγκεντρώσουν συνολικά το μεγαλύτερο άθροισμα βαθμών. Κάθε ομάδα έχει πέντε ή έξι αθλητές.
Σε ορισμένες διοργανώσεις όπως στα Παγκόσμια ή Διηπειρωτικά Πρωταθλήματα συμπεριλαμβάνονται και αγώνες σκυταλοδρομίας.
Η σειρά των επιμέρους αγωνισμάτων κατά τους τελικούς είναι: Σκοποβολή, Ξιφασκία, Κολύμβηση, Ιππασία και Ανώμαλος Δρόμος. Η σειρά των τεσσάρων πρώτων αγωνισμάτων μπορεί να αλλάζει ανάλογα με τον αριθμό των αθλητών και την υλικοτεχνική υποδομή των διοργανωτών. Ωστόσο, το αγώνισμα του ανώμαλου δρόμου διεξάγεται πάντοτε τελευταίο.
Τα αγωνίσματα
Αεροβόλο πιστόλι 4,5 mm, από απόσταση 10 μ. σε όρθια στάση. Κάθε αθλητής ρίχνει 20 βολές και έχει χρόνο 40 δευτερόλεπτα για κάθε βολή.
Η σκοποβολή είναι ένα άθλημα, που έχει τις ρίζες του βαθιά από τα προϊστορικά χρόνια. Βασική αφορμή για την ανάπτυξή της ήταν η ανάγκη του ανθρώπου προς επιβίωση, ιδιαίτερα στα προϊστορικά χρόνια, για το κυνήγι των θηραμάτων του. Για να είναι λοιπόν αποτελεσματικός στο κυνήγι, έπρεπε με κάποιο τρόπο να εκπαιδεύεται και να συνηθίζει το όπλο του, όπως αυτό εκφράζεται με την πάροδο του χρόνου και την συμβολή της τεχνολογίας.
Στην σύγχρονη μορφή του αθλήματος, αποκλειστικό ρόλο για την μετέπειτα εξέλιξή του έπαιξε το γεγονός οτι η σκοποβολή μπήκε στο πρόγραμμα των Ολυμπιακών αγώνων το 1896.
Η σύγχρονη πλέον αγωνιστική σκοποβολή χωρίζεται σε δύο μεγάλες κατηγορίες και παράλληλα σε δύο μεγάλες ομοσπονδίες. Η τοξοβολία εκπροσωπείται από την Ελληνική Φίλαθλο Ομοσπονδία Τοξοβολίας (Ε.Φ.Ο.Τ.) ενώ τα αεροβόλα και πυροβόλα όπλα από την Σκοπευτική Ομοσπονδία Ελλάδος (ΣΚ.Ο.Ε.).
Η σκοποβολή είναι πλούσια σε αγωνίσματα, με την πλειοψηφία τους να είναι Ολυμπιακά και εκπροσωπούνται ιεραρχικά από διεθνείς ομοσπονδίες.
- Ξιφασκία
Αγώνισμα ξίφους μονομαχίας (τύπου επέ). Ο κάθε άθλητής αγωνίζεται διαδοχικά με όλους τους υπόλοιπους σε αγώνα διάρκειας ενός λεπτού. Όποιος πετυχαίνει χτύπημα νικά. Αν μέσα στο λεπτό κανείς δεν έχει επιτυχία τότε θεωρούνται και οι δυο χαμένοι.Τέλος, τα χτυπήματα θεωρούνται έγκυρα μόνο στον κορμό.
Η ξιφασκία αποτελεί άθλημα χειρισμού (εκπαιδευτικού) ξίφους, που ασκείται με τρία διαφορετικά μέσα:
- Το ξίφος ασκήσεως,
- το ξίφος μονομαχίας
- τη σπάθ
Τα είδη ξίφους
Ξίφος ασκήσεως
Το Ξίφος Ασκήσεως έχει ευλύγιστη λάμα μήκους 110 εκατοστών, ορθογωνικής διατομής, με προσαρμοσμένη στην άκρη μηχανική αιχμή (πούντα), ευαίσθητη στα 500 γραμμάρια. Τα κτυπήματα που μετρούνται στο σκορ είναι αυτά που γίνονται με την αιχμή του ξίφους (νύξεις) και αγγίζουν τον κορμό του σώματος. Η έγκυρη περιοχή του στόχου που αξίζει για τον ξιφομάχο καλύπτεται από μεταλλική αγώγιμη βέστα. Όταν η αιχμή του αντιπάλου κτυπά τη βέστα, η πίεση έχει σαν αποτέλεσμα να κλείνει ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και να δίνει σήμα στην ηλεκτρονική συσκευή, η οποία θέτει σε λειτουργία ένα φως και ένα βομβητή και καταγράφει τον πόντο. Το χρωματιστό φως σημαίνει ότι ο στόχος έχει επιτευχθεί, ενώ το λευκό φως σημαίνει ότι το κτύπημα έγινε έξω από την περιοχή του στόχου. Οποιαδήποτε στιγμή που καταγράφεται ένα κτύπημα, ο πρόεδρος-κριτής σταματάει τον αγώνα, ακόμα και αν κανένα κτύπημα δεν δίνεται σαν κτύπημα εκτός στόχου. Αν ανάψουν τα έγχρωμα φώτα και για τους δύο αθλητές, ο πρόεδρος πρέπει να αποφασίσει ποιανού ξιφομάχου είναι έγκυρο το κτύπημα. Ως άθλημα, το ξίφος ασκήσεως είναι ιδιαίτερα απαιτητικό σε τεχνική, ταχύτητα και ευλυγισία.
Σπάθη
Η σπάθη είναι μια μοντέρνα μετατροπή του βίαιου ιππικού ξίφους και έχει το ίδιο μήκος και βάρος με το ξίφος Ασκήσεως. Η διαφορά τους είναι στα κτυπήματα, τα οποία μπορεί να επιτευχθούν με νύξη αλλά και με σπαθισμό, δηλαδή με άγγιγμα με την κόψη της λάμας. Η περιοχή του στόχου είναι όλο το σώμα πάνω από τη μέση. Σε περίπτωση ταυτόχρονου εκατέρωθεν κτυπήματος, ο ποντος δεν ανικει σε κανεναν. Οι αγώνες σπάθης χαρακτηρίζονται από την εκρηκτικότητα των αθλητών, καθώς ο χρόνος που απαιτείται για τον κάθε πόντο, σπάνια ξεπερνάει τα 5-6 δευτερόλεπτα και η διάρκεια ενός ολόκληρου αγώνα πλησιάζει τα δύο λεπτά καθαρού χρόνου.
Ξίφος μονομαχίας
Το ξίφος μονομαχίας είναι απόγονος του μονομαχικού ξίφους. Είναι ίδιο στο μήκος με το Ξίφος Ασκήσεως, αλλά είναι βαρύτερο. Η λάμα είναι διατομής σχήματος "V", περισσότερο δύσκαμπτη. Η αιχμή καταγράφει κτυπήματα 750 γραμμαρίων και πάνω και επίσης έχει μεγαλύτερο προφυλακτήρα για να προστατεύει το χέρι από έγκυρο κτύπημα. Τα πετυχημένα χτυπήματα είναι αυτά που γίνονται μόνο με νύξη.
Αντίθετα από το Ξίφος Ασκήσεως, στο Ξίφος Μονομαχίας ολόκληρο το σώμα είναι έγκυρος στόχος και γι' αυτό δεν χρειάζεται ειδική βέστα. Τα κτυπήματα καταγράφονται με σήματα από ηλεκτρονική συσκευή. Το χτύπημα κλείνει ένα ηλεκτρικό κύκλωμα, ενεργοποιώντας ένα φωτεινό σήμα (κόκκινο ή πράσινο για κάθε αντίπαλο) και ένα χαρακτηριστικό ήχο από τη μηχανή για κάθε κτύπημα. Δεν υπάρχει προτεραιότητα κτυπημάτων στο Ξίφος Μονομαχίας. Αυτός που κτυπά πρώτος κερδίζει ένα κτύπημα, αλλά αν κτυπήσουν και οι δυο μαζί την ίδια στιγμή ή μέσα σε 25 εκατοστά του δευτερολέπτου, κερδίζουν και οι δυο από ένα κτύπημα. Θεωρείται ένα είδος ξιφασκίας που είναι κατά κύριο λόγο τακτικό.
Τα τελευταία χρόνια, γίνεται όλο και πιο συχνό το φαινόμενο εξάντλησης του διαθέσιμου χρόνου για την ανάδειξη του νικητή.
Αγώνισμα 200 μ. ελεύθερο. Οι αθλητές αγωνίζονται μια φορά σε σειρές και υπολογίζεται ο χρόνος τους και όχι η θέση.
Η Κολύμβηση είναι άθλημα κίνησης μέσα στο νερό. Ως οργανωμένο άθλημα, η κολύμβηση είναι επινόηση των νεώτερων χρόνων. Ως μέσο ψυχαγωγίας συναντάται μεταξύ των πρώτων δραστηριότητων που δοκίμασε ο άνθρωπος επάνω στη γη. Οι αρχαίοι Έλληνες του έδιναν πολλή προσοχή και θεωρούσαν άσχημο πράγμα το να μην μπορεί κάποιος να κολυμπά. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896 περιλήφθηκε ως ιδιαίτερο άθλημα και το κολύμπι κι από τότε έγινε ένα από τα πιο αγαπητά αγωνίσματα.
Ισχύουν, όπως για όλα τα αθλήματα, διατάξεις και κανόνες της κολύμβησης. Τα αγωνίσματα που διεξάγονται είναι: Για τους άνδρες, 100 μ., 200 μ., 400 μ., 1500 μ. ελεύθερης κολύμβησης, 4Χ200 μ. ομαδικό και 4Χ100 ατομικό, 200 μ. πεταλούδα και 100 μ. ύπτιο κ.ά.
Για τις γυναίκες είναι τα ίδια εκτός από τα 1500 μ. που τα έχουν 800 μ.
Οι τρόποι με τους οποίους μπορεί κανείς να κολυμπά είναι πολλοί.
- Το πρόσθιο κολύμπι, το πιο απλό, ξεκούραστο και συνηθισμένο κολύμπι. Σ' αυτή την περίπτωση ο άνθρωπος μέσα στο νερό κινείται έτσι ακριβώς όπως ο βάτραχος.
- Το κρόουλ ή το ελεύθερο κολύμπι. Το σώμα βρίσκεται σ' επίπεδη σχεδόν θέση με το νερό, μπρούμητα δηλ., με το πρόσωπο προς το νερό και τα χέρια κινούνται ελεύθερα κάνοντας κυκλικές κινήσεις, η μισή καμπύλη του κύκλου γίνεται μέσα από το νερό κι η άλλη μισή πάνω απ' την επιφάνειά του, στον αέρα.
- Πρόσθιο πεταλούδας. Ο κολυμβητής κινείται έτσι που δίνει την εντύπωση της πεταλούδας, όπως αναπηδά πάνω στο νερό.
- Η πεταλούδα ή δελφίνι (buterrfly) είναι το νεότερο απο τα τέσσερα είδη κολύμβησης. Στην αρχή ονόμαστηκε πεταλούδα επειδή τα χέρια κατα την κίνηση τους μοιάζουν με την κίνηση της πεταλούδας. Δελφίνι ονομάστήκε λόγω της κίνησης των ποδιών που μοιάζει με την κίνηση του δελφινιού. Το 1953 η F.I.N.A αναγνώρισε την Πεταλούδα επίσημα ως τέταρτο στιλ κολύμβησης[1].Το 1956 στους Ολυμπιακούς της Μελβούρνης η Πεταλούδα διεξάγεται για πρώτη φορά σαν τέταρτο είδος.
- Το ναυτικό ή το πλάγιο. Δεν θεωρείται επίσημο είδος κολύμβησης. Ο κολυμβητής κινείται πλάγια μέσα στο νερό, πότε από τη μια πλευρά, πότε απ' την άλλη.
- Το ύπτιο κολύμπι, όταν ο κολυμβητής βρίσκεται σε θέση ανάσκελη μέσα στο νερό, με την πλάτη του δηλ. στην επιφάνεια του νερού.
- Κατάδυση. Θεωρείται είδος της τεχνικής κολύμβησης. Για να κολυμπήσει κάποιος μ' αυτόν τον τρόπο, πρέπει να έχει μάθει να ελέγχει πολύ καλά την αναπνοή του, επειδή χρειάζεται να παραμείνει για ορισμένο διάστημα κάτω από το νερό. Πρέπει να διατηρεί τα μάτια ανοιχτά, για ν' αποφύγει πιθανά κτυπήματα. Επίσημα (Ολυμπιακά) αγωνίσματα της κολύμβησης (με τη σειρά της μικτής): πεταλούδα, ύπτιο, πρόσθιο και ελεύθερο.
- Η μονοπέδιλη κολύμβηση (finswimming). Είδος τεχνικής κολύμβησης. Για να κολυμπήσει κάποιος χρειάζεται ένα είδος πέδιλου, που ονομάζεται μονοπέδιλο. Και τα δύο πόδια βρίσκονται μέσα σε αυτό το μονοπέδιλο και ο αθλητής χρησιμοποιεί το σώμα του για να κινηθεί, όπως ακριβώς οι γοργόνες.
Αγώνισμα εμποδίων σε διαδρομή 350-450 μ. με 12-15 εμπόδια. Οι αθλητές γνωρίζονται με τα άλογα μόλις 20 λεπτά πριν από την έναρξη του αγώνα.
Η Ιππασία είναι ένα από τα αρχαιότερα αθλήματα. Η εφαρμογή ίδιων κανόνων αξιολόγησης και βαθμολόγησης ανδρών και γυναικών, καθώς επίσης και η επιβράβευση όχι μόνο του ιππέα ή της αμαζόνας αλλά και του αλόγου, καθιστούν την Ιππασία μοναδική ως άθλημα.
Ο ιππέας ή η αμαζόνα και το άλογο θεωρούνται μια ομάδα. Απαιτούνται χρόνια συστηματικής προσπάθειας προκειμένου να μπορούν να εκτελούν ασκήσεις δεξιοτεχνίας, ταχύτητας, αντοχής και υπερπήδησης εμποδίων. Η ιππασία είναι ολυμπιακό άθλημα από το 1900.
Τα αναγνωρισμένα από τη Διεθνή Ομοσπονδία Ιππασίας (Federation Equestre Internationale – FEI) αγωνίσματα είναι τα ακόλουθα: Υπερπήδηση εμποδίων, Ιππική δεξιοτεχνία, Ιππικό τρίαθλο, Reining, Γυμνιππευτική (vaulting), Μαραθώνιος και Αμαξοδήγηση (driving). Τα επτά αυτά αγωνίσματα συμπεριλαμβάνονται στο αγωνιστικό πρόγραμμα των Παγκόσμιων Πρωταθλημάτων Ιππικών Αγώνων (World Equestrian Games), τα οποία διεξάγονται ανά τέσσερα χρόνια, στο ζυγό έτος μεταξύ δύο θερινών Ολυμπιάδων. Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα διεξήχθη το Σεπτέμβριο του 2002 στην Jerez της Ισπανίας, ενώ το επόμενο θα λάβει χώρα στο 'Aαχεν (Aachen) της Γερμανίας το 2006.
Εξοπλισμός Ιππέα
Ο βασικός εξοπλισμός του ιππέα ή της αμαζόνας για τα αγωνίσματα Υπερπήδησης εμποδίων και το Cross Country αποτελείται από το προστατευτικό καπέλο ιππασίας,παντελόνι ιππασίας, μπότες ιππασίας και σακάκι. Οι ιππείς φορούν πουκάμισο και γραβάτα ενώ οι αμαζόνες φορούν πουκάμισο με κολαρίνα.
Εξοπλισμός Ίππου
Σέλα: η σέλα σχεδιάστηκε για να βοηθά τον ιππέα να διατηρεί την ισορροπία και το κάθισμά του στον ίππο. Η σέλα είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε να ταιριάζει στον ίππο και να συμβάλλει στη δουλειά για την οποία αποσκοπεί. Γι αυτό το λόγο υπάρχουν διαφορετικοί τύποι σέλας για τα διαφορετικά ιππικά αθλήματα.
Αγώνας 3.000 μέτρων εκτός σταδίου. Οι αθλητές έχουν καταταγεί σύμφωνα με τις επιδόσεις τους στα υπόλοιπα τέσσερα αθλήματα και ξεκινά πρώτος εκείνος που προηγείται στη βαθμολογία. Οι υπόλοιποι ξεκινούν με καθυστέρηση ανάλογα με τη διαφορά βαθμολογίας που έχουν από τον πρώτο. Ο νικητής του ανωμάλου δρόμου είναι ο νικητής όλου του αγώνα.
Οι αγώνες δρομικών αποστάσεων σε ανώμαλο δρόμο είναι ένα άθλημα στο οποίο οι ομάδες και τα άτομα τρέχουν στην ύπαιθρο σε φυσικό έδαφος (χώμα, γρασίδι ή ακόμα και σε πέτρινο έδαφος). Οι απόστάσεις συνήθως είναι 4 έως 12 χιλιόμετρα, ή ακόμα και περισσότερα τα τελευταία χρόνια. Οι διαδρομές μπορεί να διασχίζουν δάση, να περιλαμβάνει λόφους, επίπεδο έδαφος και μερικές φορές δρόμο με χαλίκι και πέτρες. Είναι ατομικό καθώς και ομαδικό άθλημα. Στους αγώνες συμμετέχουν άνδρες όσο και γυναίκες όλων των ηλικιών. Κυρίως λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα καθώς και το καλοκαίρι για τους πιο απαιτητικούς αθλητές.
Οι αγώνες ανωμάλου δρόμου ξεκίνησαν από την Βρετανία. Το πρώτο αγγλικό πρωτάθλημα έλαβε χώρα το 1876. Άμεσα επεκτάθηκε και σε διεθνές επίπεδο με τους πρώτους αγώνες να πραγματοποιούνται το 1903.
Ωραίο όνομα! και πολυ βικιπαιδεια
ΑπάντησηΔιαγραφή